Eigen verbruik optimaliseren na de saldering

Onder de salderingsregeling mocht je de stroom die je terugleverde wegstrepen tegen de stroom die je afnam. Een kilowattuur die overdag je meter op deed lopen, haalde je er 's avonds gewoon weer af. Daardoor maakte het financieel weinig uit of je je zonnestroom nu direct gebruikte of pas veel later van het net terughaalde.

Die regeling wordt afgebouwd, naar verwachting per 2027. Controleer altijd even de actuele stand, want de politiek heeft de invoerdatum al eerder verschoven. Zodra saldering stopt, geldt: wat je teruglevert, koopt je leverancier terug tegen een terugleververgoeding die vaak een stuk lager ligt dan wat je voor afname betaalt. Sommige leveranciers rekenen bovendien terugleverkosten.

Het gevolg is simpel. Een kilowattuur die je zelf gebruikt op het moment dat je panelen hem opwekken, is meer waard dan diezelfde kilowattuur die je terugleverd en later duurder terugkoopt. Vandaar de nieuwe vuistregel: gebruik je eigen zonnestroom zoveel mogelijk zelf, op het moment dat de zon schijnt.

De goedkoopste stap kost je niets: laat je grote verbruikers draaien wanneer je panelen het meeste opwekken, grofweg tussen 10 en 16 uur op een heldere dag. Denk aan de wasmachine, de droger en de vaatwasser. Veel apparaten hebben een uitgestelde start of een timer, zodat ze vanzelf midden op de dag aanslaan.

Ook je warm water is een dankbare verbruiker om te verschuiven. Heb je een elektrische boiler of een warmtepompboiler, zet die dan zo in dat hij overdag opwarmt in plaats van 's nachts. Een warmtepomp voor je verwarming kun je op dezelfde manier sturen: laat hem overdag wat harder werken en houd de woning op temperatuur, zodat je 's avonds minder hoeft bij te stoken.

Rijd je elektrisch, dan is de auto vaak je grootste kans. Een gemiddelde laadbeurt vraagt meer stroom dan een hele dag huishoudelijk verbruik. Laad je overdag thuis op eigen zon, dan zet je in één keer veel eigen opwek om in kilometers. Staat de auto doordeweeks op het werk, dan helpt slim laden in het weekend of een dynamisch tarief door de week.

Handmatig alles timen is gedoe. Daarom komt er steeds meer techniek die het voor je regelt. Een slimme laadpaal kan zo worden ingesteld dat hij alleen laadt met het overschot dat je panelen op dat moment leveren. Schijnt de zon fel, dan laadt hij sneller; komt er een wolk voor, dan zakt hij terug. Zo laad je vooral op eigen stroom en niet op dure netstroom.

Een stap verder is een energiemanagementsysteem, ook wel HEMS genoemd. Zo'n systeem kijkt naar je opwek, je verbruik en soms de weersverwachting, en stuurt daarop je laadpaal, je thuisbatterij en soms je warmtepomp aan. Het haalt de puzzel uit handen en probeert je eigen verbruik automatisch zo hoog mogelijk te maken.

Met een dynamisch energiecontract betaal je elk uur de actuele marktprijs. Rond de middag, als heel Nederland zon opwekt, is stroom vaak goedkoop of zelfs negatief geprijsd. Dat is het moment om te laden of de boiler op te warmen. Een dynamisch contract vraagt wel wat aandacht en past niet bij iedereen, maar in combinatie met slimme sturing kan het je opwek beter laten renderen.

Wat je overdag opwekt maar niet direct verbruikt, gaat het net op. Een thuisbatterij slaat dat overschot op, zodat je het 's avonds en 's nachts alsnog zelf gebruikt in plaats van terug te leveren. Daarmee verhoog je je eigen verbruik flink, vaak van rond de dertig procent naar zestig procent of meer, afhankelijk van je situatie.

Of het uit kan, hangt af van de prijs van de batterij, je verbruikspatroon, je terugleververgoeding en de eventuele extra opbrengst van slim laden en ontladen op een dynamisch contract. De terugverdientijd is de laatste jaren korter geworden, maar het blijft een investering die je goed moet doorrekenen. Wij houden je liever eerlijk bij de les dan dat we mooie beloftes doen.

Belangrijk om te weten: een thuisbatterij vraagt ruimte in je groepenkast en een veilige aansluiting volgens NEN 1010. Soms is een aanpassing of uitbreiding van je kast nodig. In onze aparte artikelen over de thuisbatterij en de saldering reken we de afweging verder voor je uit.