De stoppen slaan steeds door: oorzaken en oplossing

Een stop, tegenwoordig meestal een automaat of aardlekschakelaar, is een beveiliging. Hij schakelt de groep uit op het moment dat er iets niet klopt. Dat is geen mankement, maar precies zijn werk: hij beschermt je bedrading, je apparaten en vooral jezelf tegen oververhitting, brand en een schok. Een groep die uitvalt is dus eerst en vooral een signaal dat de installatie doet wat ze moet doen.

De kunst zit in het lezen van dat signaal. Achter een doorgeslagen stop zitten bijna altijd een van drie oorzaken: overbelasting, kortsluiting of een aardlek. Ze voelen in het begin hetzelfde (de stroom valt weg), maar ze ontstaan op een andere manier en vragen om een andere oplossing. Weet je welke van de drie het is, dan weet je ook of je het zelf kunt verhelpen of dat er een elektricien bij moet komen.

Overbelasting is de meest voorkomende en meestal de onschuldigste oorzaak. Elke groep in je kast is berekend op een bepaald vermogen, vaak zo'n 3680 watt bij een groep van 16 ampere. Zet je te veel zware apparaten tegelijk aan op dezelfde groep, dan wordt het te veel en springt de groepsautomaat eruit om oververhitting te voorkomen.

Je herkent overbelasting aan het patroon. Het gebeurt op een druk moment: de waterkoker en de magnetron tegelijk, of de föhn terwijl de wasmachine draait en er ergens een verwarmingselement aanstaat. De groep valt uit, maar er is geen klap, geen vonk en geen brandlucht. Schakel je de groep weer in met minder apparaten aan, dan blijft hij gewoon staan.

De oplossing is de belasting verdelen. Zet zware verbruikers niet allemaal op dezelfde groep en spreid ze in tijd als het even kan. Gebeurt het steeds op dezelfde plek, bijvoorbeeld in een keuken vol apparaten, dan is dat een teken dat je feitelijk een groep tekortkomt. Een extra groep bijplaatsen haalt de druk eraf en is dan de nette, blijvende oplossing.

Kortsluiting is de heftigste van de drie. De fasedraad en de nuldraad maken rechtstreeks contact, waardoor er in een fractie van een seconde een enorme stroom loopt. De automaat schakelt daarom bliksemsnel uit. Dit hoor en merk je vaak: een harde klap of tik, soms een korte vonk of een felle flits, en af en toe een brandlucht of het zwart worden van een stopcontact.

De oorzaak zit meestal in een defect apparaat, een kapot snoer, een beschadigde stekker of vocht dat op een verkeerde plek komt. Soms is het een fout in de vaste bedrading. Trek in dit geval de verdachte stekker eruit en probeer de groep opnieuw. Blijft het bij dat ene apparaat, dan is de boosdoener duidelijk en laat je dat nakijken of vervangen.

Ruik je een brandlucht, zie je schroeiplekken of springt de groep meteen weer om terwijl alles los is? Laat de groep dan uitgeschakeld en bel ons. Kortsluiting in de vaste installatie is niets om zelf aan te sleutelen. Wij zoeken de fout veilig op en herstellen hem volgens de norm.

Een aardlek is een stroom die weglekt naar de aarde, bijvoorbeeld door vocht, een beschadigde isolatie of een oud apparaat dat niet meer helemaal dicht is. Zodra die lekstroom boven de 30 milliampere komt, schakelt de aardlekschakelaar de boel uit. Dat is een bewuste veiligheid: bij een aardlek loop je namelijk risico op een elektrische schok.

Je herkent een aardlek eraan dat de bredere aardlekschakelaar omspringt en niet een enkele kleine groepsautomaat. Vaak vallen daardoor meerdere groepen tegelijk uit. Regelmatig speelt vocht een rol: een aardlek die opduikt na regen, bij de buitenverlichting of in een vochtige kelder of badkamer wijst daar sterk op. Een oude wasmachine, boiler of koelkast is ook een klassieke veroorzaker.

Opsporen doe je door de losse groepen een voor een uit te schakelen en de aardlekschakelaar telkens opnieuw in te schakelen. Blijft hij staan zodra een bepaalde groep uit is, dan zit het lek in die groep. Vervolgens koppel je binnen die groep de apparaten los om te zien welke het is. Lukt dat opsporen niet, of blijft de aardlekschakelaar meteen terugspringen, dan meten wij het lek voor je door.

Eenmalig een groep die uitvalt op een druk moment is zelden reden tot zorg: je verdeelt de belasting en klaar. Wordt het een terugkerend patroon, dan is er meer aan de hand. Slaat dezelfde groep steeds door, ook als je oplet met wat je aanzet, dan kom je vaak simpelweg een groep tekort of is je installatie verouderd. Dan is een extra groep of, bij een oude stoppenkast, een nieuwe groepenkast de echte oplossing.

Op sommige momenten wacht je niet. Een harde klap, vonken, een brandlucht, schroeiplekken of een stopcontact dat warm aanvoelt: dat zijn signalen die je serieus neemt. Laat de betreffende groep dan uitgeschakeld, raak geen beschadigde delen aan en bel meteen een elektricien. Ook als je helemaal zonder stroom zit en de groep niet meer aan de praat krijgt, is het tijd om te bellen.

Wij komen bij een storing vaak dezelfde dag langs. We meten de installatie door, zoeken de oorzaak op en maken het weer veilig, met een heldere uitleg van wat er speelde. Zo weet je niet alleen dat het is opgelost, maar ook waaróm het gebeurde.